Blog: Verschillende stoma's en stomamateriaal

In heel Nederland hebben ongeveer 38.000 mensen een stoma. Deze mensen kunnen een permanente of tijdelijke stoma hebben. Ook zijn er verschillende soorten stoma’s en bestaat er verschillend stomamateriaal. In deze blog lichten wij dit allemaal toe en laten we zien welk stomamateriaal wij verkopen. Lees dus snel verder.  

Wat is een stoma?

Een stoma zorgt ervoor dat ontlasting en urine het lichaam kunnen verlaten via een kunstmatige opening. Hiervoor wordt een stuk darm buiten de buikwand gehaald en op de buik gehecht. Dit zijn de twee reden voor het aanleggen van een stoma:

  • Ontlasting en urine kunnen niet via een natuurlijke weg het lichaam verlaten
  • Een stuk darm heeft rust nodig na een operatie

Zodra de stoma bevestigd is, is het alleen mogelijk voor ontlasting en urine om op die manier het lichaam te verlaten. Dit wordt opgevangen in een stomazak. Het is dan ook niet meer mogelijk om ontlasting of urine op te houden. Een stoma kan permanent zijn, maar ook tijdelijk. In het geval van een tijdelijke stoma kan iemand op den duur wel weer ontlasting en urine ophouden.  

Typen stoma’s

Er zijn diverse soorten stoma’s, die op een andere manier aangelegd worden en een andere functie hebben. Hieronder staan drie typen stoma’s toegelicht: colostoma, ileostoma en urinestoma.

Colostoma

Bij een colostoma wordt de dikke darm naar het oppervlak van de buik verplaatst. De ontlasting in de dikke darm is stevig. Doordat een stoma geen spier heeft die de stoelgang controleert, kan er elk moment ontlasting uit komen. Dit wordt daarom opgevangen in een stomazakje. Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten colostoma’s: een eindstandig colostoma en een dubbelloops colostoma.

Eindstandig colostoma

Een eindstandig colostoma houdt in dat het einde van het resterende deel van de dikke darm door de buikwand naar buiten wordt gehaald en vastgehecht wordt aan de buikwand. Dit kan voorkomen wanneer er een stuk dikke darm of endeldarm is verwijderd. Een eindstandig colostoma kan zowel permanent als tijdelijk zijn. Als twee gedeelten van de darm niet meer aan elkaar gehecht kunnen worden, is het stoma permanent. Wanneer er een tijdelijk stoma wordt aangelegd, kan een resterend gedeelte van de dikke darm rusten na een operatie. De hechting van het geopereerde stuk is erg kwetsbaar en dankzij een stoma kan de darm sneller genezen.  

Dubbelloops colostoma

Een dubbelloops colostoma houdt in dat de buikwand naar buiten wordt gehaald. Om te voorkomen dat de darmlis weer naar binnen schiet, wordt een (huid)brug gebruikt. Hierbij wordt de darmlis ogengemaakt, het darmslijmvlies omgevouwen en aan de huid vastgehecht. Zo zijn er dus twee openingen, waarbij uit de een ontlasting komt en uit de ander slijm. Dit type colostoma kan zowel tijdelijk als permanent zijn.

Ileostoma

Bij een ileostoma gaat het om de dunne darm, het ileum of de kronkeldarm. Het uiteinde hiervan wordt door de buikwand naar buiten gehaald en vastgehecht aan de huid. De ontlasting in de dunne darm is vloeibaar en daarom wordt dit ook opgevangen in een stomazakje. Een ileostoma wordt vaak aangelegd als het uiteinde van de dunne darm ziek is. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen twee soorten ileostoma’s: een eindstandig ileostoma en een dubbelloops ileostoma.

Eindstandig ileostoma

Een eindstandig ileostoma komt voor wanneer er een gedeelde van de dikke darm is verwijderd en vervolgens het einde van de dunne darm naar buiten is gehaald en aan de buik is vastgehecht. Dit type ileostoma kan zowel tijdelijk als permanent zijn. Het tijdelijke stoma wordt gebruikt wanneer een gehecht deel van de darm beschermd moet worden. De hechting komt anders te veel onder druk te staan. Door de stoma voor de hechting te plaatsen, krijgt de hechting rust. Het stoma is permanent wanneer het niet mogelijk is om stukken darm aan elkaar te bevestigen.

Dubbelloops ileostoma

Een dubbelloops ileostoma komt meestal voor wanneer een chirurgische verbinding in de darm beschermd moet worden. Er wordt een lus van de dunne darm naar buiten gehaald en om te voorkomen dat de darmlis weer naar binnen schiet, wordt een (huid)brug gebruikt. Hierbij wordt de darmlis opengemaakt. Zo zijn er twee openingen, waarbij uit de een ontlasting komt en uit de ander slijm.

Urinestoma

Een urinestoma komt vaak voor als iemand een ernstige aandoening heeft aan de blaas. Het geïsoleerde deel van de dunne darm wordt naar het oppervlak aan de rechterkant van de buik gehaald en het andere uiteinde wordt dichtgenaaid. Vervolgens worden de urineleiders van de blaas losgemaakt en gekoppeld aan het geïsoleerde deel van de dunne darm. Echter, doordat dit deel van de darm te klein is om urine op te vangen en te houden, moet de urine opgevangen worden in een urinestomazakje.  

Het juiste stomamateriaal

Ieder lichaam is verschillend. Dit betekent ook dat stomamateriaal verschillend hecht en zit per persoon. Tegenwoordig is het mogelijk om beschikking te hebben tot stomamateriaal dat past bij iedere lichaamsbouw. Er zijn twee producten die nodig zijn als het gaat om stomamateriaal, namelijk een huidplak en een stomazakje.

Huidplak

Als eerste wordt gekeken naar de juiste huidplak. Een huidplak wordt over het stoma bevestigd en zit stevig aan de huid vast. Huidplakken zijn er in verschillende soorten, omdat de plek van het stoma op de huid per persoon verschilt. Zo zijn er huidplakken die een bepaalde bolling hebben en hierdoor geschikt zijn voor stoma’s op een bolling. Dit is bijvoorbeeld handig voor mensen die een wat bollere buik hebben. Daarnaast kan een stoma ook diep liggen of het kan zo zijn dat het huidoppervlak ongelijk is. Daarom zijn er ook huidplakken die speciaal ontworpen zijn voor ongelijke huidgebieden en diepliggende delen. Het is ook mogelijk om voor een huidplak te kiezen die zich aanpast aan de vorm van het lichaam. Met al de verschillende typen huidplakken is er dus altijd wel één te vinden die bij het lichaamstype van een persoon past.  

Stomazakjes

Op de huidplak moet een stomazakje vastgemaakt worden die de ontlasting en urine opvangt. Dit stomazakje moet om de zoveel tijd verwisseld worden. De huidplak kan blijven zitten, maar het is ook mogelijk om voor de optie kiezen waarbij de huidplak vast zit aan het stomazakje. Dit betekent dat dit geheel om de zoveel tijd verwisseld moet worden. Dan bestaat er ook nog variatie in de groottes van de stomazakjes, zodat er voor elk moment van de dag een geschikt zakje is. Er valt te kiezen uit de volgende drie groottes:

  • Maxi: deze stomazakjes zijn handig voor ’s nachts. Met de maxi kun je lang doorslapen, zonder dat het nodig is om het stomazakje te verwisselen.
  • Midi: deze zakjes zijn handig voor overdag, wanneer je aan het werk bent en tussendoor wel kunt verwisselen als het nodig is.
  • Mini: deze zakjes zijn klein en vrijwel onzichtbaar onder kleding. Dit formaat is comfortabel tijdens bijvoorbeeld sporten en intieme momenten.    

Wil je meer informatie over stoma’s of heb je nog vragen na het lezen van deze blog? Neem dan gerust contact op met jouw rayonmanager of onze klanten service via 0570 634 071 of info@fvdvooren.nl.